Werkvermogen: hoe zorg je dat medewerkers gezond kunnen blijven werken?

Een belangrijk begrip hierbij is werkvermogen. Werkvermogen gaat over de balans tussen wat een medewerker kan en wat het werk vraagt. Wanneer deze balans goed is, kan iemand het werk op een gezonde manier uitvoeren. Maar wanneer de belasting langdurig groter is dan de belastbaarheid, kunnen klachten, minder motivatie of uitval ontstaan.

Inzicht in werkvermogen helpt werkgevers om niet alleen naar problemen te kijken, maar juist naar wat medewerkers nodig hebben om goed te blijven functioneren.

Wat is werkvermogen?

Werkvermogen is de mate waarin een medewerker lichamelijk en mentaal in staat is om het werk goed uit te voeren.

Daarbij gaat het niet alleen om gezondheid. Verschillende factoren hebben invloed op het werkvermogen van een medewerker:

·       lichamelijke en mentale gezondheid;

·       kennis en vaardigheden;

·       motivatie en betrokkenheid;

·       werkomstandigheden;

·       samenwerking en ondersteuning;

·       balans tussen werk en privé.

Werkvermogen ontstaat dus door de wisselwerking tussen de medewerker en de omgeving waarin iemand werkt.

Werkvermogen is niet hetzelfde als leeftijd

Een veelvoorkomende gedachte is dat werkvermogen vooral samenhangt met leeftijd. Dat klopt niet. Een jonge medewerker kan bijvoorbeeld een lager werkvermogen ervaren door hoge werkdruk, weinig herstel of mentale belasting. Een oudere medewerker kan juist jarenlang gezond en gemotiveerd blijven werken door ervaring, goede arbeidsomstandigheden en passende ondersteuning. Niet leeftijd bepaalt de inzetbaarheid, maar de balans tussen wat iemand aankan en wat het werk vraagt.

De balans tussen belasting en belastbaarheid

Een belangrijk onderdeel van werkvermogen is de verhouding tussen belasting en belastbaarheid.

De belasting bestaat uit alles wat het werk van iemand vraagt, zoals:

·       fysieke inspanning;

·       concentratie;

·       verantwoordelijkheden;

·       deadlines;

·       emotionele belasting.

De belastbaarheid gaat over wat iemand op dat moment aankan. Dit wordt beïnvloed door onder andere gezondheid, energie, ervaring, persoonlijke omstandigheden en herstel.

Een bepaalde hoeveelheid werkdruk hoeft geen probleem te zijn. Het wordt vooral een risico wanneer medewerkers langdurig onvoldoende kunnen herstellen.

Waarom werkvermogen belangrijk is voor werkgevers

Voor werkgevers geeft inzicht in werkvermogen een ander perspectief op duurzame inzetbaarheid. In plaats van alleen te kijken naar:
"Wie valt uit?" kijk je ook naar: "Wat hebben medewerkers nodig om gezond en inzetbaar te blijven?"

Aandacht voor werkvermogen helpt organisaties om:

·       medewerkers langer gezond aan het werk te houden;

·       eerder signalen van overbelasting te herkennen;

·       werkzaamheden beter af te stemmen;

·       medewerkers betrokken te houden;

·       duurzame inzetbaarheid te versterken.

Dit is extra belangrijk nu medewerkers langer doorwerken en organisaties afhankelijk zijn van de kennis en ervaring van hun medewerkers.

Hoe herken je veranderingen in werkvermogen?

Werkvermogen verandert gedurende een loopbaan. Soms tijdelijk, soms voor langere tijd.

Mogelijke signalen dat het werkvermogen onder druk staat, zijn:

·       een medewerker ervaart minder energie;

·       werkzaamheden kosten meer moeite dan voorheen;

·       herstel na een werkdag duurt langer;

·       iemand heeft moeite met veranderingen;

·       motivatie of betrokkenheid neemt af;

·       lichamelijke of mentale klachten ontstaan.

Deze signalen betekenen niet automatisch dat een medewerker niet meer inzetbaar is. Ze geven vooral aan dat het goed is om het gesprek aan te gaan.

Hoe kun je als werkgever het werkvermogen ondersteunen?

Iedere medewerker is anders. Daarom vraagt duurzame inzetbaarheid om maatwerk.

Als werkgever kun je het werkvermogen ondersteunen door:

Zorg voor gezonde arbeidsomstandigheden

Een veilige en gezonde werkplek vormt de basis. Een actuele RI&E helpt om risico's binnen de organisatie inzichtelijk te maken en gericht verbeteringen door te voeren.

Bespreek inzetbaarheid regelmatig

Wacht niet tot er problemen ontstaan. Door regelmatig te bespreken hoe medewerkers hun werk ervaren, krijg je eerder inzicht in mogelijke knelpunten.

Vragen kunnen zijn:

·       Hoe gaat het met je werk?

·       Kun je je werkzaamheden goed volhouden?

·       Wat geeft energie en wat kost energie?

·       Welke ondersteuning heb je nodig?

Bied ruimte voor ontwikkeling

Werk verandert continu. Medewerkers die zich blijven ontwikkelen, kunnen beter omgaan met veranderingen en blijven langer inzetbaar.

Denk aan:

·       opleidingen;

·       trainingen;

·       nieuwe vaardigheden;

·       doorgroeimogelijkheden.

Houd rekening met verschillen tussen medewerkers

Niet iedere medewerker heeft dezelfde behoeften. De één heeft behoefte aan meer ontwikkeling, terwijl een ander juist ondersteuning nodig heeft bij werkdruk of fysieke belasting. Juist door maatwerk te bieden, vergroot je de kans dat medewerkers gezond en gemotiveerd blijven werken.

Werkvermogen vraagt om vooruitkijken

Duurzame inzetbaarheid gaat niet alleen over de vraag of iemand vandaag het werk kan uitvoeren. Het gaat ook over de toekomst.

Kan een medewerker dit werk over enkele jaren nog op een gezonde manier doen? Welke veranderingen komen eraan? Welke ondersteuning is nodig? Door vooruit te kijken, kun je als werkgever tijdig bijsturen.

Hoe kan Your Next Arbo helpen?

Bij Your Next Arbo helpen we organisaties om inzicht te krijgen in de factoren die invloed hebben op duurzame inzetbaarheid en werkvermogen.

Wij ondersteunen onder andere met:

·       Preventief Medisch Onderzoek (PMO);

·       RI&E;

·       advies over arbeidsbelasting en belastbaarheid;

·       ondersteuning bij duurzame inzetbaarheid;

·       advies over gezond en veilig werken.

Met inzicht in werkvermogen kun je als werkgever gerichter investeren in medewerkers en de toekomst van je organisatie.

Wil je weten hoe jouw organisatie het werkvermogen van medewerkers kan versterken? Neem gerust contact op met Your Next Arbo. We denken graag met je mee.

FAQ - Veelgestelde vragen over werkvermogen

Wat betekent werkvermogen?

Werkvermogen is de mate waarin een medewerker lichamelijk en mentaal in staat is om het werk goed uit te voeren. Het gaat om de balans tussen de mogelijkheden van de medewerker en de eisen die het werk stelt.

Wat is het verschil tussen werkvermogen en duurzame inzetbaarheid?

Werkvermogen gaat vooral over de huidige en toekomstige mogelijkheid om het werk goed uit te voeren. Duurzame inzetbaarheid is breder en gaat over gezond, gemotiveerd en betrokken blijven werken gedurende de hele loopbaan.

Kan werkvermogen veranderen?

Ja. Werkvermogen kan veranderen door bijvoorbeeld gezondheid, werkdruk, persoonlijke omstandigheden, ontwikkeling en veranderingen in het werk.

Heeft leeftijd invloed op werkvermogen?

Leeftijd bepaalt niet automatisch het werkvermogen van een medewerker. Factoren zoals gezondheid, ervaring, motivatie, vaardigheden en werkomstandigheden spelen allemaal een rol.

Hoe kan een werkgever het werkvermogen van medewerkers verbeteren?

Werkgevers kunnen werkvermogen ondersteunen door te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden, aandacht voor ontwikkeling, een gezonde werkdruk en regelmatig het gesprek te voeren over inzetbaarheid.

Hoe kan Your Next Arbo helpen bij werkvermogen?

Your Next Arbo helpt organisaties met praktische oplossingen rondom duurzame inzetbaarheid. Met onder andere RI&E, PMO en advies over arbeidsbelasting en preventie ondersteunen we werkgevers bij het gezond en inzetbaar houden van medewerkers.