Kabinetsplannen 2027: meer aandacht voor veilig en gezond werken

Wat betekenen deze plannen voor werkgevers? En welke stappen kun je als organisatie nu al zetten om verzuim te voorkomen en medewerkers gezond en veilig aan het werk te houden?

Meer aandacht voor preventie op de werkvloer

De krapte op de arbeidsmarkt blijft een belangrijk knelpunt voor de Nederlandse economie. Het is daarom belangrijk dat medewerkers gezond en veilig kunnen blijven werken. Het kabinet wil werkgevers stimuleren om meer aandacht te besteden aan preventie en goede arbeidsomstandigheden.

De plannen sluiten aan bij de Arbovisie 2040, waarin het voorkomen van arbeidsongevallen en gezondheidsschade door werk centraal staat. Daarbij gaat de aandacht niet alleen uit naar het beperken van de gevolgen van verzuim, maar juist ook naar het voorkomen ervan.

Voor werkgevers betekent dit dat het belangrijk is om arbeidsrisico's tijdig te herkennen en passende maatregelen te nemen. Denk aan het verminderen van werkdruk, het voorkomen van fysieke overbelasting en het creëren van een veilige werkomgeving.

Onderzoek naar financiële prikkels voor preventie

Een onderdeel van de kabinetsplannen is het onderzoek naar financiële prikkels om werkgevers meer te laten investeren in preventie. Het idee hierachter is dat werkgevers extra gestimuleerd kunnen worden om te investeren in gezonde en veilige arbeidsomstandigheden.  Welke financiële prikkels precies worden onderzocht en of deze uiteindelijk leiden tot nieuwe regelingen of verplichtingen, is nog niet duidelijk. Het gaat vooralsnog om het verkennen van de mogelijkheden.

Voor werkgevers is dit een extra reden om kritisch naar het eigen preventiebeleid te kijken. Door risico's tijdig in kaart te brengen en maatregelen te nemen, werk je niet alleen aan de gezondheid van medewerkers, maar ook aan een organisatie waarin mensen duurzaam inzetbaar kunnen blijven.

Onderzoek naar mentale klachten en werkstress

Mentale klachten vormen een belangrijk aandachtspunt in de Rijksbegroting. Het kabinet wil de achterliggende oorzaken van de stijgende uitval door mentale klachten onderzoeken en mogelijke oplossingen in kaart brengen.

Ook voor werkgevers is dit een relevant thema. Werkdruk, onduidelijke verwachtingen, spanningen binnen een team en onvoldoende mogelijkheden om te herstellen kunnen bijdragen aan overbelasting. Wanneer signalen niet tijdig worden herkend, kan dit leiden tot langdurig verzuim.

Werkgevers kunnen verschillende stappen zetten om mentale gezondheid op de werkvloer te bevorderen:

• Maak werkdruk bespreekbaar - Ga regelmatig met medewerkers in gesprek over hun werkbelasting en eventuele knelpunten.
• Herken signalen van overbelasting - Veranderingen in gedrag, vermoeidheid en concentratieproblemen kunnen aanleiding zijn voor een gesprek.
• Zorg voor duidelijke afspraken - Heldere verwachtingen, realistische werklasten en voldoende ondersteuning helpen onnodige stress te beperken.
• Stimuleer een open werkcultuur - Zorg ervoor dat medewerkers problemen en zorgen tijdig kunnen bespreken.
• Onderzoek mogelijke oorzaken van verzuim - Kijk niet alleen naar individuele gevallen, maar ook naar patronen binnen teams of afdelingen.

Mentale klachten zijn niet altijd te voorkomen. Een werkomgeving waarin signalen serieus worden genomen en problemen bespreekbaar zijn, kan wel helpen om risico's eerder te herkennen.

Duurzame inzetbaarheid blijft belangrijk

Naast preventie en mentale gezondheid blijft duurzame inzetbaarheid een belangrijk thema. Het kabinet wil dat mensen competent, veilig en gezond kunnen blijven werken tot aan hun pensioen.

Dat vraagt om aandacht voor zowel de fysieke als de mentale belasting van medewerkers. Ook blijven leren en ontwikkelen spelen een rol, omdat werkzaamheden en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn voortdurend veranderen.

Werkgevers kunnen duurzame inzetbaarheid bevorderen door:

• lichamelijke en mentale belasting waar mogelijk te verminderen;
• scholing en ontwikkeling van medewerkers te stimuleren;
• te zorgen voor passende werkzaamheden en ergonomische werkplekken;
• regelmatig gesprekken te voeren over werkbelasting en inzetbaarheid;
• werkzaamheden tijdig aan te passen wanneer de belastbaarheid van een medewerker verandert.

Duurzame inzetbaarheid is geen eenmalig project, maar een doorlopend proces. Door regelmatig te bespreken wat medewerkers nodig hebben om hun werk goed te kunnen blijven doen, kunnen werkgevers tijdig bijsturen.

Wat kun je als werkgever nu al doen?

Hoewel een deel van de kabinetsplannen nog verder moet worden uitgewerkt, hoef je niet af te wachten om met preventie aan de slag te gaan. Er zijn verschillende praktische stappen die je als werkgever nu al kunt zetten:

1. Breng arbeidsrisico's in kaart

De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) vormt een belangrijk uitgangspunt voor veilig en gezond werken. Breng in kaart welke risico's medewerkers lopen en leg in het plan van aanpak vast welke maatregelen nodig zijn. Denk daarbij niet alleen aan fysieke veiligheid, maar ook aan werkdruk en psychosociale arbeidsbelasting.

2. Analyseer verzuimgegevens

Verzuimcijfers geven inzicht in de ontwikkeling van het verzuim binnen jouw organisatie. Kijk bijvoorbeeld naar de verzuimfrequentie, de verzuimduur en mogelijke verschillen tussen afdelingen. Een verzuimanalyse kan helpen om patronen te herkennen en gerichter te bepalen waar verbetering mogelijk is. De cijfers geven niet altijd direct inzicht in de oorzaken, maar kunnen wel aanleiding zijn voor nader onderzoek.

3. Maak preventie onderdeel van het dagelijkse beleid

Preventie werkt het beste wanneer het structureel aandacht krijgt. Bespreek werkbelasting en arbeidsomstandigheden regelmatig met medewerkers en leidinggevenden. Zorg ervoor dat signalen worden opgevolgd en dat duidelijk is wie verantwoordelijk is voor de benodigde acties.

4. Begeleid medewerkers tijdig bij uitval

Wanneer een medewerker ziek wordt, is goede verzuimbegeleiding belangrijk. Door tijdig contact te houden en de mogelijkheden voor werkhervatting te onderzoeken, kan worden gewerkt aan een passende terugkeer naar werk. Ook bij dreigende uitval is het belangrijk om te onderzoeken of aanpassingen in werkzaamheden, werkbelasting of begeleiding nodig zijn.

5. Evalueer de genomen maatregelen

Controleer regelmatig of de maatregelen het gewenste effect hebben. Combineer verzuimgegevens met signalen van medewerkers en ervaringen uit de praktijk. Zo kun je het preventiebeleid blijven verbeteren.

Nieuwe subsidieregeling voor het aanpakken van zwaar werk

Het kabinet werkt ook aan een nieuwe subsidieregeling om belastende werkzaamheden aan te pakken. Daarmee wil het kabinet sectoren en bedrijven stimuleren om risico’s voor de gezondheid van werknemers te verminderen en duurzame inzetbaarheid te bevorderen. 

De regeling moet nog worden uitgewerkt. De voorwaarden en mogelijkheden voor individuele werkgevers zijn daarom nog niet definitief. Zodra er meer duidelijkheid is over de regeling, is het belangrijk om te bekijken welke mogelijkheden deze biedt voor jouw organisatie. 

FAQ - Veelgestelde vragen over veilig en gezond werken in 2027

Wat zijn de belangrijkste kabinetsplannen voor veilig en gezond werken in 2027?

Het kabinet zet in op meer preventie, aandacht voor mentale gezondheid en het bevorderen van duurzame inzetbaarheid. Ook wordt onderzocht hoe werkgevers financieel gestimuleerd kunnen worden om meer in preventie te investeren.

Wat wordt bedoeld met financiële prikkels voor preventie?

Financiële prikkels zijn mogelijke financiële voordelen of nadelen die werkgevers stimuleren om meer te investeren in gezonde en veilige arbeidsomstandigheden. Welke maatregelen het kabinet precies gaat onderzoeken en of deze tot nieuwe regelingen leiden, is nog niet vastgesteld.

Waarom is preventie van verzuim belangrijk? 

Preventie helpt om arbeidsrisico’s tijdig te herkennen en waar mogelijk te verminderen. Daarmee kunnen werkgevers bijdragen aan gezonde arbeidsomstandigheden en het risico op uitval beperken. 

Wat is het verschil tussen preventie en verzuimbegeleiding?

Preventie is gericht op het voorkomen van gezondheidsproblemen en uitval, bijvoorbeeld door arbeidsrisico's te verminderen en werkdruk bespreekbaar te maken. Verzuimbegeleiding richt zich op de begeleiding van medewerkers die ziek zijn uitgevallen en op de mogelijkheden voor terugkeer naar werk. Beide vullen elkaar aan binnen een goed verzuimbeleid.

Wat kan een werkgever doen om mentale klachten door werk te voorkomen?

Een werkgever kan werkdruk regelmatig bespreken, signalen van overbelasting serieus nemen, duidelijke afspraken maken en zorgen voor een veilige werkcultuur. Ook is het belangrijk om psychosociale arbeidsbelasting mee te nemen in de RI&E en waar nodig passende maatregelen te treffen.

Hoe kan een werkgever de duurzame inzetbaarheid van medewerkers verbeteren?

Door aandacht te besteden aan gezondheid, werkbelasting, scholing, ontwikkeling en passende werkzaamheden. Regelmatige gesprekken met medewerkers helpen om veranderingen in belastbaarheid en behoeften tijdig te signaleren.

Aan de slag met preventie en verzuim

De kabinetsplannen voor 2027 onderstrepen het belang van preventie, mentale gezondheid en duurzame inzetbaarheid. Voor werkgevers ligt er een belangrijke taak om arbeidsrisico's tijdig te herkennen en te werken aan omstandigheden waarin medewerkers gezond en veilig hun werk kunnen doen. Door preventie, verzuimbegeleiding en re-integratie met elkaar te verbinden, kun je als organisatie gericht werken aan het voorkomen van uitval en het ondersteunen van medewerkers die tijdelijk niet kunnen werken.

Your Next Arbo ondersteunt werkgevers bij verzuimbegeleiding en re-integratie met praktische oplossingen die aansluiten bij de organisatie en haar medewerkers. Wil je weten waar binnen jouw organisatie kansen liggen om verzuim te voorkomen en medewerkers duurzaam inzetbaar te houden? Neem contact op met Your Next Arbo om de mogelijkheden te bespreken.